Jakie elementy sprawdza ekspertyza przeciwpożarowa w obiekcie i do jakich decyzji prowadzi

Ekspertyza przeciwpożarowa, a dokładniej ekspertyza techniczna w zakresie ochrony przeciwpożarowej, jest specjalistycznym opracowaniem stosowanym przede wszystkim w sytuacjach, gdy w istniejącym obiekcie nie jest możliwe spełnienie wprost określonych wymagań ochrony przeciwpożarowej lub przepisów techniczno-budowlanych. Jej celem jest ocena warunków bezpieczeństwa pożarowego oraz wskazanie takich rozwiązań zamiennych lub zastępczych, które pozwolą zapewnić wymagany poziom bezpieczeństwa ludzi i mienia.

Ekspertyza nie jest więc zwykłym audytem zgodności obiektu z przepisami ani listą nieprawidłowości do usunięcia. Opracowanie zawiera analizę istniejących warunków ochrony przeciwpożarowej, wskazuje występujące niezgodności oraz przedstawia rozwiązania techniczne i organizacyjne mające odpowiednio kompensować brak możliwości spełnienia określonych wymagań wprost.

W zależności od podstawy prawnej i rodzaju odstępstwa ekspertyzę opracowują osoby posiadające wymagane przepisami uprawnienia, w szczególności rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, a w przypadkach dotyczących wymagań techniczno-budowlanych – we współpracy z rzeczoznawcą budowlanym.

Co dokładnie obejmuje ekspertyza ppoż.?

Zakres ekspertyzy przeciwpożarowej zależy od rodzaju obiektu, sposobu jego użytkowania oraz charakteru występujących niezgodności. Dokument obejmuje część opisową, analizę warunków ochrony przeciwpożarowej, ocenę wpływu stwierdzonych niezgodności na poziom bezpieczeństwa oraz propozycję rozwiązań zastępczych lub zamiennych.

Ekspertyza może również zawierać część graficzną przedstawiającą m.in. podział na strefy pożarowe, warunki ewakuacji, lokalizację urządzeń przeciwpożarowych oraz rozwiązania mające znaczenie dla przeprowadzanej analizy.

Ekspertyza określa warunki ochrony przeciwpożarowej obiektu w zakresie niezbędnym do oceny występujących niezgodności i skuteczności proponowanych rozwiązań kompensacyjnych.

W praktyce firmy Inżynieria Bezpieczeństwa Pożarowego przygotowujemy takie opracowania m.in. dla obiektów istniejących poddawanych przebudowie, modernizacji lub zmianie sposobu użytkowania, w szczególności na terenie Wielkopolski.

W przypadkach określonych przepisami rozwiązania zaproponowane w ekspertyzie podlegają uzgodnieniu z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej. Ekspertyza stanowi wówczas podstawę do przeprowadzenia odpowiedniej procedury i oceny, czy zaproponowane rozwiązania zapewniają wymagany poziom bezpieczeństwa pożarowego.

Jakie dane początkowe sprawdza rzeczoznawca?

Podstawą analizy jest przede wszystkim przeznaczenie i sposób użytkowania budynku, jego parametry techniczne, liczba użytkowników oraz istniejące warunki ochrony przeciwpożarowej.

Na początkowym etapie analizuje się m.in. podział obiektu na strefy pożarowe, warunki ewakuacji, klasę odporności pożarowej budynku, odporność ogniową jego elementów oraz odległości od sąsiednich obiektów.

W przypadku budynków zaliczonych do kategorii zagrożenia ludzi istotnym elementem analizy jest ich klasyfikacja do odpowiedniej kategorii ZL. Przepisy wyróżniają pięć kategorii – ZL I, ZL II, ZL III, ZL IV oraz ZL V – w zależności m.in. od przeznaczenia budynku i sposobu jego użytkowania.

Nie każdy obiekt jest jednak zaliczany do kategorii ZL. W przypadku budynków produkcyjnych i magazynowych analizowane są również parametry właściwe dla stref PM, w tym – gdy ma to zastosowanie – gęstość obciążenia ogniowego oraz zagrożenia wynikające z prowadzonego procesu technologicznego.

Analiza może obejmować między innymi:

• przeznaczenie i sposób użytkowania obiektu,
• powierzchnię, wysokość i liczbę kondygnacji,
• podział na strefy pożarowe,
• klasę odporności pożarowej budynku oraz odporność ogniową jego elementów,
• warunki i długości dróg ewakuacyjnych,
• liczbę i szerokość wyjść ewakuacyjnych,
• wyposażenie w urządzenia przeciwpożarowe,
• zaopatrzenie w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru,
• drogi pożarowe,
• a w przypadku obiektów produkcyjnych i magazynowych – również zagrożenia wynikające z procesów technologicznych oraz właściwości stosowanych i magazynowanych materiałów.

Jak ocenia się zabezpieczenia bierne i czynne?

Istotną częścią ekspertyzy jest ocena zastosowanych w budynku rozwiązań z zakresu ochrony przeciwpożarowej.

Zabezpieczenia bierne obejmują przede wszystkim rozwiązania budowlane i konstrukcyjne ograniczające rozwój oraz rozprzestrzenianie się pożaru. Analizie mogą podlegać m.in. ściany i stropy oddzieleń przeciwpożarowych, zamknięcia otworów, przepusty instalacyjne oraz elementy konstrukcji pod kątem wymaganej klasy odporności ogniowej.

Ocenia się również zastosowane materiały i ich właściwości związane z reakcją na ogień oraz rozprzestrzenianiem ognia, jeżeli ma to znaczenie dla analizowanego obiektu.

Zabezpieczenia czynne obejmują urządzenia przeciwpożarowe oraz instalacje wykorzystywane podczas pożaru. W zależności od wyposażenia obiektu analizie mogą podlegać m.in. system sygnalizacji pożarowej, urządzenia oddymiające, stałe urządzenia gaśnicze, instalacja wodociągowa przeciwpożarowa, awaryjne oświetlenie ewakuacyjne czy przeciwpożarowy wyłącznik prądu.

Nie oznacza to jednak, że każda ekspertyza wymaga zastosowania wszystkich tych urządzeń. Zakres zabezpieczeń jest każdorazowo dobierany do charakterystyki konkretnego obiektu oraz występujących w nim niezgodności.

Zakład przemysłowy a blok mieszkalny – różnice

Zakres analizy przeciwpożarowej zależy w dużym stopniu od przeznaczenia obiektu.

W zakładach produkcyjnych i magazynowych szczególnego znaczenia nabierają procesy technologiczne, rodzaj i ilość materiałów palnych, gęstość obciążenia ogniowego, sposób magazynowania oraz możliwość wystąpienia zagrożenia wybuchem.

Jeżeli w procesie technologicznym mogą powstawać atmosfery wybuchowe, konieczna jest również analiza zagrożenia wybuchem zgodnie z wymaganiami właściwych przepisów. Nie oznacza to jednak, że ocena zagrożenia wybuchem jest wymagana w każdym zakładzie przemysłowym.

W budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, zaliczanych do kategorii ZL IV, większe znaczenie mają natomiast warunki ewakuacji, zabezpieczenie klatek schodowych, podział na strefy pożarowe oraz możliwość bezpiecznego opuszczenia budynku przez jego użytkowników.

Kiedy wystarczy dostosowanie obiektu, a kiedy potrzebna jest ekspertyza?

Nie każda niezgodność z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej oznacza konieczność opracowania ekspertyzy. Jeżeli istniejący obiekt można dostosować do obowiązujących wymagań wprost, właściwym rozwiązaniem jest wykonanie odpowiednich prac technicznych lub organizacyjnych.

Sytuacja jest bardziej złożona, gdy spełnienie określonych wymagań jest niemożliwe albo wiązałoby się z nieproporcjonalną ingerencją w istniejący budynek.

W takich przypadkach przepisy mogą dopuszczać zastosowanie rozwiązań zamiennych lub zastępczych, których zadaniem jest zapewnienie odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa pomimo niespełnienia konkretnego wymagania wprost.

Przykładem może być istniejący budynek, w którym ze względów konstrukcyjnych nie ma możliwości uzyskania wymaganej szerokości drogi ewakuacyjnej lub odpowiednich parametrów klatki schodowej. Ekspertyza nie musi wówczas automatycznie prowadzić do przebudowy tych elementów. Jej zadaniem może być określenie dodatkowych zabezpieczeń kompensujących występującą niezgodność.

Rozwiązania takie są każdorazowo dobierane indywidualnie i – jeżeli wymagają tego przepisy – podlegają uzgodnieniu z właściwym organem Państwowej Straży Pożarnej.

Jeżeli planujesz kompleksową modernizację lub adaptację istniejącego budynku pod nową działalność, analizę warunków ochrony przeciwpożarowej warto przeprowadzić jeszcze przed rozpoczęciem prac projektowych i budowlanych. Pozwala to odpowiednio wcześnie zidentyfikować ograniczenia techniczne i uwzględnić wymagane zabezpieczenia w projekcie.

Co wynika z ekspertyzy na przyszłość?

Wnioski wynikające z ekspertyzy mają znaczenie nie tylko dla samego procesu uzgodnienia rozwiązań zamiennych lub zastępczych. Po ich zaakceptowaniu powinny zostać uwzględnione podczas projektowania i wykonywania prac związanych z dostosowaniem obiektu.

Przyjęte rozwiązania mogą również wpływać na pozostałą dokumentację ochrony przeciwpożarowej obiektu, w tym instrukcję bezpieczeństwa pożarowego oraz – jeżeli jest wymagany – scenariusz pożarowy.

Istotne jest przy tym zachowanie spójności pomiędzy ekspertyzą, dokumentacją projektową, zastosowanymi urządzeniami przeciwpożarowymi oraz dokumentacją eksploatacyjną obiektu.

Jako inżynierowie wspierający zarządców i właścicieli obiektów pomagamy przejść przez cały proces – od analizy istniejących warunków ochrony przeciwpożarowej, przez przygotowanie odpowiednich opracowań, po wdrożenie przyjętych rozwiązań.

Realizując ++usługi ppoż. w Ostrzeszowie++ i wspierając zakłady produkcyjne oraz inne obiekty na terenie Wielkopolski, łączymy analizę techniczną z praktycznym podejściem do projektowania i wdrażania zabezpieczeń przeciwpożarowych. Pozwala to zaplanować proces dostosowania obiektu w sposób uporządkowany i zgodny z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej.

Ekspertyza przeciwpożarowa jest specjalistycznym opracowaniem pozwalającym ocenić warunki bezpieczeństwa pożarowego istniejącego obiektu oraz określić rozwiązania umożliwiające osiągnięcie wymaganego poziomu bezpieczeństwa w sytuacji, gdy określonych wymagań nie można spełnić wprost. Może obejmować analizę warunków ewakuacji, podziału na strefy pożarowe, odporności ogniowej konstrukcji, urządzeń przeciwpożarowych oraz zagrożeń technologicznych. W przypadkach określonych przepisami zaproponowane rozwiązania podlegają uzgodnieniu z właściwym organem Państwowej Straży Pożarnej.

FAQ

Jakie elementy obiektu obejmuje ekspertyza przeciwpożarowa?

Zakres ekspertyzy zależy od charakterystyki obiektu oraz rodzaju analizowanych niezgodności. Może obejmować m.in. przeznaczenie i sposób użytkowania budynku, podział na strefy pożarowe, odporność ogniową elementów konstrukcyjnych, warunki ewakuacji, urządzenia przeciwpożarowe, drogi pożarowe oraz zaopatrzenie w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru. W obiektach produkcyjnych analizowane są również zagrożenia wynikające z procesów technologicznych.

Czym ekspertyza ppoż. różni się od zwykłego opisu zagrożeń?

Audyt przeciwpożarowy służy przede wszystkim ocenie istniejącego stanu ochrony przeciwpożarowej i identyfikacji niezgodności lub obszarów wymagających poprawy. Ekspertyza techniczna ma natomiast określony cel formalny i techniczny. W szczególności może stanowić podstawę do zastosowania rozwiązań zamiennych lub zastępczych w sytuacji, gdy spełnienie określonych wymagań wprost nie jest możliwe.

Kiedy ekspertyza prowadzi do przebudowy obiektu?

Ekspertyza nie przesądza automatycznie o konieczności przebudowy. Jeżeli wymagania można spełnić poprzez wykonanie określonych prac budowlanych, takie rozwiązanie może zostać przyjęte. Jeżeli jednak ich wykonanie jest niemożliwe lub występują przesłanki do zastosowania rozwiązań zastępczych albo zamiennych, ekspertyza może wskazać inne zabezpieczenia pozwalające osiągnąć wymagany poziom bezpieczeństwa.

Jak ekspertyza ppoż. wpływa na pozostałą dokumentację obiektu?

Przyjęte w ekspertyzie i zaakceptowane rozwiązania powinny zostać uwzględnione w dokumentacji projektowej i podczas realizacji prac. Mogą również powodować konieczność aktualizacji instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, scenariusza pożarowego lub innej dokumentacji związanej z ochroną przeciwpożarową obiektu.

Czy ekspertyzę przeciwpożarową trzeba uzgodnić z PSP?

Zależy to od podstawy prawnej i celu jej opracowania. W przypadkach, w których ekspertyza stanowi podstawę do zastosowania rozwiązań zamiennych lub zastępczych wymagających zgody albo uzgodnienia właściwego komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, dokument jest elementem takiej procedury.

Dlaczego zakład przemysłowy i budynek mieszkalny ocenia się inaczej?

W zakładach przemysłowych istotne znaczenie mają procesy technologiczne, rodzaj i ilość materiałów palnych, gęstość obciążenia ogniowego oraz – jeżeli występują odpowiednie warunki – zagrożenie wybuchem. W budynkach mieszkalnych szczególne znaczenie mają natomiast warunki ewakuacji, zabezpieczenie przed rozprzestrzenianiem się ognia i dymu oraz bezpieczeństwo użytkowników budynku.